1. GİRİŞ
Medula E-Onay uygulaması, kamu hastanelerinde hekimlerin gerçekleştirdikleri sağlık hizmetleriyle ilişkilendirilen kayıtları elektronik ortamda kontrol etmeleri ve onaylamaları sürecidir.
Uygulamanın temel amacı, sağlık hizmetlerinin SGK’ya faturalandırılması öncesinde kayıtların kontrol edilmesini, hatalı veya mükerrer işlemlerin tespit edilmesini ve geri ödeme süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesini sağlamaktır.
Ancak uygulamanın hayata geçirilmesiyle birlikte hekimlerin sorumluluklarının kapsamı, elektronik imzanın hukuki sonuçları ve tıbbi sorumluluk ile mali-idari sorumluluğun sınırları konusunda önemli soru işaretleri ortaya çıkmıştır.
TEK olarak konuyu yalnızca uygulamaya karşı çıkma veya uygulamayı destekleme ekseninde değil, hekimlerin mesleki ve hukuki haklarını koruma perspektifiyle değerlendirmekteyiz.
2.MEDULA E-ONAY SİSTEMİ NEDİR?
Medula, sağlık hizmeti sunucularının SGK ile gerçekleştirdiği provizyon, takip, hizmet kaydı ve faturalandırma işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan sistemdir.
Sağlık hizmetinin sunulmasının ardından muayene, tanı, tetkik, ameliyat, girişimsel işlem, yatış, ilaç ve tıbbi malzeme gibi bilgiler sisteme kaydedilmektedir.
Bu kayıtlar, ilgili mevzuat ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) hükümleri doğrultusunda SGK’ya faturalandırılmaktadır.
E-Onay uygulamasıyla birlikte hekimlerin kendileriyle ilişkilendirilen sağlık hizmeti kayıtlarını elektronik imza kullanarak kontrol etmeleri ve onaylamaları aşaması öne çıkmıştır.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, hekimin tıbbi işlem kaydını doğrulaması ile hastanenin bütün faturalandırma sürecini onaylamasının aynı şey olmadığıdır.
3.HEKİMİN SORUMLULUĞU ÖNCEDEN DE VAR MIYDI?
Bu konunun en önemli noktalarından biri budur.
Hekimlerin gerçekleştirdikleri tıbbi işlemleri doğru kaydetme, tanılarını doğru belirtme, yaptıkları işlemleri belgelendirme ve mesleki faaliyetlerinin doğruluğundan sorumlu olma yükümlülükleri zaten bulunmaktadır.
Dolayısıyla Medula E-Onay uygulamasıyla birlikte hekimin bütün sorumluluklarının ilk defa ortaya çıktığını söylemek doğru değildir.
Ancak yeni uygulamayla birlikte, hekimlerin kendileriyle ilişkilendirilen kayıtlar üzerinde elektronik imza aracılığıyla açık bir onay aşamasına dahil edilmeleri söz konusudur.
Bu durum, hekimin hangi kayıtları, hangi tarihte ve hangi kapsamda onayladığının elektronik ortamda izlenebilmesine olanak sağlamaktadır.
Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır:
Elektronik imza, hekimin ilgili kaydı kontrol ettiğini ve onayladığını gösterebilir. Ancak bu durum, hastanenin bütün idari, mali ve teknik süreçlerinden hekimin sorumlu olduğu anlamına kendiliğinden gelmez.
Sorumluluk; kişinin görev tanımı, yetkisi, fiili, kusuru ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.
4.HEKİM AÇISINDAN OLASI RİSKLER
Uygulamanın en önemli tartışma alanı, hekimin tıbbi sorumluluğunun sınırlarının aşılması ihtimalidir.
Örneğin;
Hekim tarafından gerçekleştirilmeyen bir işlem, hekim adına sisteme kaydedilmiş olabilir.
Gerçekleştirilen bir ameliyat veya girişimsel işlem yanlış kodlanmış olabilir.
Aynı işlem mükerrer olarak sisteme girilmiş olabilir.
Tıbbi işlem doğru olmasına rağmen SUT kodlaması veya faturalandırma bilgisi hatalı olabilir.
Hekimin bilgisi ve kontrolü dışında idari personel tarafından oluşturulan kayıtlar onayına sunulabilir.
Bu örneklerde birbirinden farklı sorumluluk alanları bulunmaktadır.
Hekim, yaptığı tıbbi işlemin doğruluğundan sorumludur. Ancak hastanenin kodlama, faturalandırma, muhasebe ve idari kontrol süreçlerinin tamamını hekimin sorumluluğuna bırakmak doğru değildir.
Özellikle hekimin teknik olarak değiştirme veya düzeltme yetkisine sahip olmadığı bir kayıt için yalnızca elektronik onay mekanizması üzerinden sorumluluk yüklenmesi hukuki açıdan tartışmalıdır.
5.UYGULAMANIN HEKİM LEHİNE OLABİLECEK YÖNLERİ
Konuyu yalnızca olası riskler üzerinden değerlendirmek de eksik olacaktır.
SGK ile yapılan görüşmelerde dile getirilen önemli hususlardan biri, hekimlerin aslında daha önce de kendi tıbbi kayıtlarından sorumlu oldukları, yeni uygulamanın ise son kontrol aşamasında hata tespit edilmesine imkân sağlayabileceğidir.
Bu açıdan bakıldığında uygulamanın bazı olumlu sonuçları olabilir.
Örneğin;
Hekimin gerçekleştirmediği bir işlem kendi adına kaydedilmişse bunu fark edebilir.
Mükerrer işlem kayıtlarının faturalandırma öncesinde tespit edilmesini sağlayabilir.
Yanlış tanı veya işlem kayıtlarının düzeltilmesini talep edebilir.
Kendi bilgisi dışında oluşturulan kayıtları elektronik ortamda reddedebilir.
Daha sonra ortaya çıkabilecek uyuşmazlıklarda, kayıtların kontrol edildiğini ve hatalara ilişkin bildirim yapıldığını gösterebilir.
Dolayısıyla doğru yapılandırılmış bir E-Onay mekanizması, yalnızca kuruma değil hekime de koruma sağlayabilir.
Ancak bunun için hekimin gerçekten kontrol edebildiği kayıtları onaylaması, hatalı kayıtları reddedebilmesi ve düzeltme sürecinin açık şekilde tanımlanması gerekir.
6.TEK SENDİKA OLARAK TALEPLERİMİZ
Tıp, Etik ve Kardeşlik Sendikası olarak Medula E-Onay uygulamasına ilişkin temel yaklaşımımız, tıbbi sorumluluk ile idari ve mali sorumluluğun birbirinden kesin olarak ayrılmasıdır.
Bu doğrultuda taleplerimiz şunlardır:
-SORUMLULUK SINIRLARI AÇIKÇA BELİRLENMELİDİR
Hekimin sorumluluğu, gerçekleştirdiği veya bilgisi ve yetkisi dahilindeki tıbbi işlemler ve bunların kayıtlarıyla sınırlandırılmalıdır.
-FATURALANDIRMA SORUMLULUĞU HEKİME DEVREDİLMEMELİDİR
SUT kodlaması, hizmet bedellerinin hesaplanması, mali uygunluk ve faturalandırma süreçleri ilgili idari ve mali birimlerin görev ve sorumluluğunda kalmalıdır.
-HEKİME GERÇEK BİR KONTROL VE İTİRAZ İMKANI SAĞLANMALIDIR
Hekim, hatalı veya mükerrer kayıtları reddedebilmeli; düzeltilmesi gereken kayıtlar için ilgili birimlere elektronik bildirim yapabilmelidir.
-HEKİME OTOMATİK SORUMLULUK OLUŞTURULMAMALIDIR
Elektronik onay, hekimin fiilen incelemediği ve kontrol etme imkânı bulunmayan işlemler için sınırsız sorumluluk doğuran bir mekanizmaya dönüştürülmemelidir.
-HUKUKİ ÇERÇEVE AÇIKÇA DÜZENLENMELİDİR
Elektronik imzanın hangi işlemi, hangi kapsamda ve hangi hukuki sonuçlarla onayladığı hekimlere yazılı olarak bildirilmelidir.
-İLAVE İDARİ İŞ YÜKÜ HEKİMLERİN ÜZERİNE BIRAKILMAMALIDIR
Hekimlerin asli görevi hastalara sağlık hizmeti sunmaktır. Faturalandırma ve idari kontrol süreçleri nedeniyle hekimlerin hasta hizmetlerine ayırdığı zaman azaltılmamalıdır.
TEK SENDİKA’NIN SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ
Medula E-Onay uygulamasını değerlendirirken iki temel yanlışa düşülmemelidir.
Birincisi, hekimlerin kendi tıbbi kayıtlarını kontrol etmesine yönelik her türlü mekanizmayı peşinen reddetmektir.
İkincisi ise hastanenin bütün idari ve mali süreçlerini elektronik imza üzerinden hekimin sorumluluğuna bırakmaktır.
Bizim yaklaşımımız nettir:
Hekim, gerçekleştirdiği ameliyatın, koyduğu tanının, uyguladığı tedavinin ve yaptığı tıbbi işlemin arkasındadır.
Ancak hekim; hastanenin muhasebe personeli, faturalandırma görevlisi, bilgi işlem sorumlusu veya idari yöneticisi değildir.
Tıbbi işlemin doğruluğunu kontrol etmek başka, hastanenin bütün mali ve idari süreçlerini üstlenmek başkadır.
Medula E-Onay sistemi, doğru düzenlemelerle hekimin haklarını koruyan bir son kontrol mekanizmasına dönüştürülebilir. Bunun için görev, yetki ve sorumluluk sınırları açıkça belirlenmelidir.
TEK olarak talebimiz, uygulamanın hekimin üzerine yeni ve sınırsız sorumluluklar yükleyen bir mekanizma olmaktan çıkarılması, hekimi koruyan, hataları önleyen ve sorumluluğu gerçek muhatabında bırakan bir sisteme dönüştürülmesidir.
Unutulmamalıdır:
Hekim hastanın tedavisinden sorumludur; hastanenin muhasebesinden, faturalandırmasından ve idari organizasyonunun tamamından değil.
Tıp, Etik ve Kardeşlik Sendikası Yönetim Kurulu




