AİLE HEKİMLİĞİNİN SORUNLARI SAYMAKLA BİTMİYOR!

Arkadaşlar, gelin bugün gerçekten aile hekimliğini konuşalım. Ama öyle birkaç başlıkla değil. Sahada yaşanan sorunları, ekonomik yükleri, hukuki belirsizlikleri ve sistemin yapısal problemlerini tek tek masaya yatıralım.

Çünkü aile hekimliğinin sorunları birkaç maddeden ibaret değil. Sorunları çözmek yerine sürekli birbirimizle tartışarak zaman kaybediyoruz. Oysa konuşmamız gereken koca bir sistem var.

1. Ekonomik sorunlar ve ASM işletme giderleri
2. Aile sağlığı merkezlerinin kira sorunu.
3. Sürekli artan kira bedelleri.
4. Kira stopajının kimin tarafından karşılanacağı sorunu.
5. Kira sözleşmelerinin yenilenmesi ve tahliye riski.
6. Elektrik faturaları.
7. Su faturaları.
8. Doğalgaz ve ısınma giderleri.
9. İnternet ve iletişim giderleri.
10. Temizlik malzemesi giderleri.
11. Tıbbi sarf malzemesi giderleri.
12. Kırtasiye ve büro giderleri.
13. Bilgisayar, yazıcı ve diğer donanım giderleri.
14. Bilgisayarların ve tıbbi cihazların bakım-onarım masrafları.
15. ASM binalarının tadilat ve bakım giderleri.
16. Asansör, ortak alan ve bina yönetimi giderleri.
17. Yangın güvenliği ve iş sağlığı güvenliği giderleri.
18. Atık yönetimi ve tıbbi atık giderleri.
19. İlaç ve aşı saklama koşullarının gerektirdiği ekipman giderleri.
20. Beklenmedik giderlerde hekimin cebinden ödeme yapmak zorunda kalması.
21. ASM gider ödeneğinin gerçek maliyet artışlarını karşılayıp karşılamaması.
22. Ödeneklerin hesaplanması, güncellenmesi ve kullanılmasına ilişkin belirsizlikler.
23. ASM’nin mülkiyeti, kiralanması ve kamu tarafından uygun mekân sağlanması sorunu.
24. Bina depreme dayanıklılığı ve güvenli çalışma ortamı.
25. ASM’nin bulunduğu bölgeye göre değişen maliyetlerin yeterince dikkate alınmaması.
26. Ekonomik yükün aile hekimi ile aile sağlığı çalışanları arasında nasıl paylaşılacağı.
27. Personel ve istihdam sorunları
28. Aile sağlığı çalışanlarının ücretleri.
29. Personel maaşlarının ve işveren maliyetlerinin artması.
30. SGK primi ve diğer yasal işveren yükümlülükleri.
31. Personel istihdamında yaşanan güçlükler.
32. Personel bulamama veya personel değişimlerinin hizmete etkisi.
33. İzinli personelin yerine çalışacak kişinin belirlenmesi.
34. Personel izinlerinde hizmetin aksamaması için yeterli düzenleme bulunup bulunmadığı.
35. Personel ayrıldığında yeni personelin göreve başlama sürecinin uzaması.
36. Aile sağlığı çalışanlarının özlük hakları.
37. Hemşire, ebe ve diğer meslek gruplarının görev tanımlarındaki belirsizlikler.
38. Hekim ile aile sağlığı çalışanı arasındaki görev ve sorumluluk paylaşımı.
39. İş sözleşmelerinin hazırlanması ve sona erdirilmesine ilişkin sorunlar.
40. İş uyuşmazlıklarında hukuki sorumluluğun kime ait olduğu.
41. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesi.
42. Personelin mesleki gelişimi ve hizmet içi eğitim ihtiyacı.
43. Ödeme sistemi ve performans sorunları
44. Temel ödeme ile teşvik ödemesi arasındaki dengesizlik.
45. Hekimin gelirinin çok sayıda değişkene bağlanması.
46. Ödeme hesaplamalarının karmaşıklığı.
47. Katsayıların nasıl belirlendiğine ilişkin anlaşılabilirlik sorunu.
48. Bölgesel farklılıkların ödeme sistemine yansıtılması.
49. Kayıtlı nüfusun sosyoekonomik özelliklerinin yeterince dikkate alınıp alınmadığı.
50. Performans hedeflerinin hekim üzerindeki baskısı.
51. Hekimin kontrolü dışındaki nedenlerle gelir kaybı yaşaması.
52. Hedeflerin ve kriterlerin sık değişmesi.
53. Ödemelerde öngörülebilirliğin yetersizliği.
54. İtiraz ve düzeltme süreçlerinin etkinliği.
55. Hatalı hesaplamaların ne kadar sürede düzeltildiği.
56. Ödeme kalemlerinin şeffaflığı.
57. Kesintilerin gerekçelerinin açık biçimde bildirilmesi.
58. İzin dönemlerinde ödeme kaybı yaşanması.
59. Raporlu olunan dönemlerde ücret ve teşvik uygulamaları.
60. Geçici görevlendirmelerde ödeme sorunu.
61. Vekâlet hizmetlerinde ücretlendirme sorunu.
62. Emekliliğe esas kazanç ile fiilî gelir arasındaki fark.
63. Vergi dilimi yükseldikçe net gelirin azalması.
64. Vergi yükünün yıllık gelir artışları karşısında oluşturduğu kayıp.
65. Ekonomik enflasyon karşısında gelirlerin korunması.
66. Ödemelerin gecikmesi veya geriye dönük düzeltmeler.
67. Aynı işi yapan hekimler arasında ortaya çıkabilen gelir farklılıkları.
68. Koruyucu sağlık hizmetlerinin ödeme sistemindeki karşılığı.
69. Kalite, erişilebilirlik ve hasta sonuçlarının performans değerlendirmesinde nasıl ele alınacağı.
70. Sayısal hedeflerin niteliğin önüne geçmesi.
71. Hekimin gelir güvencesinin güçlendirilmesi ihtiyacı.
72. Nüfus, iş yükü ve hizmet planlaması
73. Aile hekimi başına düşen nüfusun yüksekliği.
74. Nüfus azaltma hedeflerinin sahadaki gerçek koşullara uygunluğu.
75. Kayıtlı nüfusun bölgelere adil dağıtılması.
76. Bölgeler arasındaki nüfus hareketliliği.
77. Göç alan bölgelerde artan hizmet yükü.
78. Mevsimlik nüfus artışlarının sisteme etkisi.
79. Kayıtlı nüfusun yaş ve hastalık dağılımındaki farklılıklar.
80. Yaşlı ve kronik hastalığı bulunan kişilerin izlem yükü.
81. Bebek, çocuk ve gebe izlemlerinin gerektirdiği zaman.
82. Koruyucu sağlık hizmetleri için yeterli süre ayrılamaması.
83. Muayene süresinin yoğunluk nedeniyle kısalması.
84. Randevusuz başvuruların iş akışını bozması.
85. Aynı gün içinde çok sayıda farklı talebin karşılanması.
86. Evde sağlık ve ev ziyareti hizmetlerinin planlanması.
87. Ulaşımı güç bölgelerde hizmet sunumu.
88. Kayıtlı nüfusun başka bir hekime geçişinde yaşanan sorunlar.
89. Hekim değişikliği taleplerinin yönetimi.
90. Yeni açılan yerleşim bölgelerinde aile hekimliği birimi ihtiyacı.
91. Birimlerin açılması ve kapatılmasında nüfus planlaması.
92. Hekim başına düşen iş yükünün adil ölçülmesi.
93. Sağlık hizmetinin sürekliliği ile iş yükünün dengelenmesi.
94. İzin, nöbet ve çalışma düzeni
95. Yıllık izin kullanırken hizmetin nasıl sürdürüleceği.
96. İzin sırasında vekâlet edecek hekimin bulunması.
97. İzin ve rapor dönemlerinde gelir kaybı.
98. Analık, babalık ve süt izni uygulamalarındaki güçlükler.
99. Hastalık ve uzun süreli tedavi durumlarında mesleki güvenceler.
100. İdari izin uygulamalarındaki farklılıklar.
101. Eğitim ve kongre izinlerinin kullanılması.
102. Mesleki gelişim faaliyetlerine katılabilme imkânı.
103. Çalışma saatlerinin belirlenmesinde bölgesel farklılıklar.
104. Mesai dışı hizmet talepleri.
105. Esnek çalışma ve yarı zamanlı çalışma imkânları.
106. Görevli olunan sürelerde ASM hizmetinin devamlılığı.
107. İş yükü ile dinlenme hakkı arasındaki denge.
108. Çalışma saatlerinin hizmet ihtiyacına göre planlanması.
109. Aile hekimlerinin kişisel ve aile yaşamını sürdürebilmesi.
110. Hukuki güvence ve sözleşme sorunları
111. Sözleşmenin yenilenmesiyle ilgili belirsizlikler.
112. Sözleşmenin feshedilme şartları.
113. Fesih kararlarına karşı başvuru yolları.
114. Disiplin soruşturmalarında usul güvenceleri.
115. Savunma hakkının etkin kullanılması.
116. İdari yaptırımların ölçülülüğü.
117. Hekimin kendi kontrolü dışındaki durumlar nedeniyle sorumlu tutulması.
118. Mevzuatın farklı illerde farklı yorumlanması.
119. İdare ile hekim arasındaki uyuşmazlıklar.
120. Haksız kesintilere karşı itiraz mekanizmaları.
121. İdari davaların uzun sürmesi.
122. Dava masrafları ve hukuki destek ihtiyacı.
123. Mesleki sorumluluk sigortası ve hukuki koruma.
124. Tıbbi uygulama hatası iddialarında adil değerlendirme.
125. Hekimin görev, yetki ve sorumluluk sınırlarının açıklığı.
126. Hukuki düzenlemelerin geriye dönük etkileri.
127. Yeni mevzuatın uygulamaya geçiş süreci.
128. Hekimlerin mevzuat değişikliklerinden zamanında haberdar edilmesi.
129. İdari işlemlerde gerekçeli karar ve şeffaflık.
130. Hekimin mesleki bağımsızlığının korunması.
131. Bürokrasi, bilgi sistemleri ve dijital altyapı
132. Sürekli artan veri girişleri.
133. Aynı bilgilerin birden fazla sisteme girilmesi.
134. Bilgi sistemleri arasındaki entegrasyon sorunları.
135. Sistem kesintilerinin hizmete etkisi.
136. İnternet altyapısının yetersiz olduğu bölgeler.
137. Elektronik imza ve yazılım sorunları.
138. Teknik destek hizmetlerine erişim.
139. Sağlık bilgi sistemlerinin kullanım kolaylığı.
140. Güncellemelerden kaynaklanan iş akışı sorunları.
141. Veri güvenliği ve kişisel sağlık verilerinin korunması.
142. Gereksiz yazışmalar ve raporlama yükü.
143. Aynı verinin farklı kurumlara tekrar tekrar bildirilmesi.
144. Bürokratik işlemlerin muayene ve izlem sürelerini azaltması.
145. Dijital sistemlerde hatalı kayıtların düzeltilmesi.
146. Kayıt ve bildirim hatalarının hekime yüklediği sorumluluk.
147. Yeni uygulamalar için yeterli eğitim verilmesi.
148. Dijitalleşmenin iş yükünü azaltması gerekirken yeni yükler oluşturması.
149. Koruyucu sağlık hizmetleri ve klinik uygulamalar
150. Aşılama hizmetlerinin planlanması.
151. Aşı reddi ve aşı tereddüdüyle mücadele.
152. Gebe izlemlerinin etkin yürütülmesi.
153. Bebek ve çocuk izlemlerinin sürdürülebilirliği.
154. Büyüme ve gelişme değerlendirmeleri.
155. Kronik hastalıkların düzenli takibi.
156. Hipertansiyon ve diyabet izlemlerinin niteliği.
157. Obeziteyle mücadele ve yaşam tarzı danışmanlığı.
158. Kanser taramalarına katılımın artırılması.
159. Yaşlı sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi.
160. Ruh sağlığı sorunlarının erken fark edilmesi.
161. Bağımlılıklarla mücadelede birinci basamağın rolü.
162. Sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi.
163. Gereksiz antibiyotik kullanımının azaltılması.
164. Akılcı ilaç kullanımının desteklenmesi.
165. Laboratuvar ve tetkik süreçlerine erişim.
166. İkinci ve üçüncü basamakla koordinasyon.
167. Hastaların doğru basamakta hizmet almasının sağlanması.
168. Koruyucu hizmetlerin nicelik kadar niteliğinin de değerlendirilmesi.
169. Sağlık eğitimine ve danışmanlığa yeterli zaman ayrılması.
170. Bilimsel kanıta dayalı uygulamaların desteklenmesi.
171. Rapor, reçete ve idari sorumluluklar
172. İstirahat raporu düzenlenmesindeki belirsizlikler.
173. İşe giriş ve diğer sağlık raporlarıyla ilgili görev sınırları.
174. Spor, ehliyet ve benzeri raporlarda yetki ve sorumlulukların açıklığı.
175. İlaç raporu ve reçete işlemlerinin iş yükü.
176. Hastaların talebi ile hekimin mesleki değerlendirmesi arasındaki çatışmalar.
177. Mevzuatın izin vermediği talepler karşısında hekimin korunması.
178. Rapor ve reçete işlemlerinin dijital altyapı sorunları.
179. Hatalı veya eksik kayıtların düzeltilmesi.
180. Konsültasyon ve sevk süreçlerinde sorumluluk paylaşımı.
181. İdari makamların talepleri ile mesleki bağımsızlığın dengelenmesi.
182. Tıbbi kararların hukuki baskı altında kalmadan verilebilmesi.
183. Fiziki koşullar, güvenlik ve şiddet
184. ASM binalarının standartlarının farklı olması.
185. Engelli erişimine uygunluk.
186. Bekleme alanlarının yetersizliği.
187. Muayene odalarının fiziki koşulları.
188. Mahremiyetin korunması.
189. Havalandırma, ısıtma ve soğutma sorunları.
190. Deprem ve diğer afetlere karşı hazırlık.
191. Yangın güvenliği.
192. Tıbbi atıkların güvenli biçimde uzaklaştırılması.
193. Hekime ve personele yönelik sözlü şiddet.
194. Fiziksel şiddet riski.
195. Tehdit ve hakaret olaylarında etkili hukuki destek.
196. Güvenlik tedbirlerinin yeterliliği.
197. Şiddet olaylarından sonra çalışma düzeninin sürdürülebilmesi.
198. Çalışanların psikolojik olarak desteklenmesi.
199. Emeklilik, sosyal haklar ve mesleki gelecek
200. Emekliliğe yansıyan kazancın yetersizliği.
201. Aktif çalışma dönemindeki gelir ile emeklilik geliri arasındaki fark.
202. Prim günleri ve emeklilik hesabındaki farklılıklar.
203. Vergi ve prim yükünün net gelire etkisi.
204. Uzun vadeli mali güvencenin yetersizliği.
205. Mesleki kıdemin ücretlere yeterince yansımaması.
206. Aile hekimliğinde mesleki gelişim imkânları.
207. Eğitim ve akademik faaliyetlere katılım.
208. Tükenmişlik ve mesleki motivasyon kaybı.
209. Genç hekimlerin aile hekimliğine bakışı.
210. Sistemde kalıcılığı ve mesleki tatmini artırma ihtiyacı.
211. Aile hekimliğinin geleceğine ilişkin öngörülebilir bir model oluşturulması.
212. Yönetim, temsil ve sistemin geleceği
213. Mevzuat hazırlanırken sahadaki hekimlerin görüşlerinin alınması.
214. Yeni düzenlemelerin uygulamadan önce etki analizinin yapılması.
215. Meslek örgütleri ve sendikalar arasında ortak çözüm zemini oluşturulması.
216. Hekimlerin karar süreçlerine katılımı.
217. Uygulamadaki sorunların düzenli olarak izlenmesi.
218. İllere göre değişen uygulamaların değerlendirilmesi.
219. Şeffaf ve erişilebilir başvuru mekanizmaları.
220. Sorunların kişisel girişimlerle değil, kurumsal yollarla çözülmesi.
221. Aile hekimliği sisteminin finansman modelinin sürdürülebilirliği.
222. Kamu kaynaklarının etkin ve adil kullanılması.
223. Hekimlerin mesleki bağımsızlığının korunması.
224. Hekim emeğinin ekonomik ve mesleki açıdan karşılığını bulması.
225. Sağlık hizmetinin niteliğini artıracak yapısal reformlar.
226. Aile hekimliği sisteminin uzun vadeli hedeflerinin açıkça belirlenmesi.

Arkadaşlar, bu liste bile sahadaki bütün sorunları tüketmeye yetmez. Her başlığın altında onlarca alt sorun, her sorunun altında da çözülmeyi bekleyen ayrı bir mevzuat ve uygulama meselesi var.

Peki biz ne yapıyoruz?

Bu kadar sorun ortadayken enerjimizi birbirimizle polemiğe girmeye, birbirimizin sözlerini tartışmaya ve tali konuları gündemin merkezine taşımaya harcıyoruz.

Elbette görüş ayrılıkları olacak. Elbette her konuda aynı düşünmek zorunda değiliz. Ancak ortak sorunlarımızı çözmek için bir araya gelemiyorsak, birbirimizle tartışmanın kime ne faydası var?

Bizim önerimiz açık: Aile hekimliğinin bütün paydaşlarını bir araya getirecek, mevzuatın ve uygulamanın madde madde ele alınacağı, sorunların rakamlarla ortaya konulacağı ve somut çözüm önerilerinin hazırlanacağı kapsamlı bir çalıştay düzenleyelim.

Kira sorununu konuşalım. Stopajı konuşalım. Giderleri, personeli, ödeme sistemini, performansı, izinleri, hukuki güvenceyi ve emekliliği konuşalım. Her başlığı ilgili kurumlarla birlikte değerlendirelim. Ortaklaşabileceğimiz çözüm önerilerini hazırlayalım ve yetkili makamlara sunalım.

Sosyal medyada birbirimize cevap yetiştirmek yerine, sahadaki sorunları çözecek bir irade ortaya koyalım.

Aile hekimliğinin bu kadar sorunu varken, gündemi tali tartışmalara hapsetmek yerine asıl meseleye odaklanalım. Bizim derdimiz tartışmayı kazanmak değil, sorunları çözmek olmalı.

TEK Sendika olarak çağrımız budur: Gelin, konuşmakla kalmayalım; bir araya gelelim, çalışalım, çözüm üretelim ve sonuç alalım.