BİR ZAMANLAR GELECEĞİNE BİRİKİM YAPAN HEKİM, BUGÜN AY SONUNU HESAPLIYOR!

Bir hekimin emeği ucuzlarken yalnızca maaşı küçülmüyor; ailesinin hayatı, çocuklarının imkânları ve geleceğe dair umutları da küçülüyor.

Bir hekimin hayatına biraz yakından bakalım.

Sabah hastaneye gidiyor. İnsanların en zor anlarında sorumluluk alıyor. Bir çocuğun hayatını kurtarmak için saatlerce ameliyathanede kalıyor. Uykusuz geceler geçiriyor, ailesinden uzak kalıyor, her kararının hukuki ve vicdani sorumluluğunu taşıyor.

Peki, mesaisinin sonunda kendi hayatına döndüğünde onu ne bekliyor?

Market alışverişinde fiyatları karşılaştıran, bir ürünü sepete koyup sonra yerine bırakan bir hekim… Çocuğunun okul masraflarını hesaplarken hangi ihtiyacını erteleyeceğini düşünen bir anne ya da baba… Diş tedavisi gerektiğinde hemen randevu alan değil, önce maliyetini hesaplayan bir doktor…

Biz hekimler ne zaman yaşamaktan çok, hayatın masraflarını hesaplamaya başladık?

Bir market arabasını düşünün. Eskiden temel ihtiyaçlarını alıp kasaya giderken hesabını bu kadar ince yapmak zorunda olmayan hekim, bugün etin, peynirin, meyvenin, temizlik ürünlerinin fiyatını tek tek hesaplıyor. Çocuğunun beslenme çantasına ne koyacağını, evin mutfak masrafını nasıl denkleştireceğini düşünüyor.

Bu bir lüks meselesi değil. Bu, emeğiyle geçinen bir insanın en temel ihtiyaçları karşısında bile hesap yapmak zorunda kalmasıdır.

Peki ya çocuklarımız?

Bir hekimin çocuğu, babasının ya da annesinin mesleği nedeniyle kendiliğinden ayrıcalıklı bir hayat yaşamıyor. Özel okul ücretleri, servis, yemek, kitap, kırtasiye, yabancı dil, spor ve sanat kursları… Her biri ailenin bütçesinde ayrı bir yük.

Çocuğunun iyi bir eğitim almasını isteyen bir hekim, bugün yalnızca onun geleceğini değil, bu geleceğin bedelini de düşünüyor. Bir kursa gönderip göndermemeyi, bir etkinliğe katılıp katılmamayı, istediği bir kitabı hemen alıp alamamayı hesaplıyor.

Çünkü bir çocuğun hayali, ailesinin bütçesine sığmak zorunda kalıyor.

Çalışan hekim aileleri için bir başka gerçek daha var: Çocuk bakımı.

Nöbeti olan, ameliyata giren, mesaisi uzayan bir hekimin çocuğuna kimin bakacağını düşünmesi gerekiyor. Bakıcı ücreti, kreş gideri, okul sonrası bakım… Bunlar tercih edilen lüksler değil, çoğu zaman çalışabilmenin zorunlu maliyetleri.

Hekim, başkasının çocuğunun sağlığını korumak için uğraşırken kendi çocuğunun bakımını organize edebilmek için de ayrıca mücadele ediyor. Bazen çocuğuyla daha fazla vakit geçirmek yerine, onu görebileceği saatleri bile çalışma düzenine göre ayarlıyor.

Ve bütün bunların sonunda kendisine şu soruyu soruyor:

Ben bu kadar sorumluluk taşıyorum; peki, aileme ve kendime yeterince iyi bir hayat sunabiliyor muyum?

Bir de sağlık harcamalarımız var.

Bugün bir hekimin kapsamlı bir diş tedavisine ihtiyacı olsa, implant ya da başka bir yüksek maliyetli işlem yaptırması gerekse, bu masrafı hiç düşünmeden karşılayabilir mi? Her hekim için cevabın evet olduğunu söyleyebilir miyiz?

Kendi sağlığını erteleyen, tedavisini sonraki aya bırakan, önce çocuklarının ihtiyacını karşılamaya çalışan hekimler varsa burada konuşmamız gereken yalnızca maaş değildir. Burada, emeğin satın alma gücündeki aşınmayı konuşmamız gerekir.

Peki, tatil?

Eskiden yaz tatili ve kış tatili için plan yapmak, çalışmanın ardından dinlenmeyi düşünmek mümkün olabiliyordu. Bugün birçok hekim için tatil, önce hesaplanması gereken bir gider kalemine dönüşüyor. Ulaşım, konaklama, yemek ve diğer masraflar bir araya geldiğinde, insan bazen dinlenmeye bile bütçe ayıramıyor.

Kültürel etkinlikler, tiyatro, konser, kitap, bir akşam ailesiyle dışarıda yemek…

Bunlar bir hekimin lüks tutkusu değil. İnsanın hayatını yalnızca çalışarak geçirmemesi için ihtiyaç duyduğu şeylerdir. Ancak bütçe daraldıkça önce bunlar çıkarılıyor hayattan. Önce konserden vazgeçiliyor, sonra tatil erteleniyor, sonra dışarıda yemek yemek seyrekleşiyor.

Bir süre sonra insanın hayatında yalnızca vazgeçtikleri kalıyor.

Mesleki gelişimimiz de bu tablonun dışında değil.

Kongreye katılmak, bilimsel toplantılarda bulunmak, yeni tedavi yöntemlerini öğrenmek, meslektaşlarla bilgi paylaşmak hekimliğin ayrılmaz parçalarıdır. Ancak ulaşım, konaklama ve katılım ücretleri ciddi bir maliyet oluşturduğunda, hekim kendi imkânlarıyla her bilimsel toplantıya katılamayabiliyor.

Hekimin bilimsel gelişimi ilaç firmalarının desteğine bağımlı kalmamalıdır. Hekim, mesleki gelişimini finanse edebilmek için herhangi bir ticari desteğe mecbur hissetmemelidir. Bunun güvencesini kamu ve bağımsız mesleki gelişim mekanizmaları sağlamalıdır.

Çünkü bilimsel özgürlük, ekonomik bağımsızlıkla da ilgilidir.

Bir zamanlar hekimler yalnızca geçinmeyi değil, tasarruf etmeyi, ev almayı, çocuklarının geleceği için birikim yapmayı, emekliliğini güvence altına almayı düşünürdü. Bugün ise birçok hekim için ay sonunda elde kalan paranın bir kısmını bir kenara koyabilmek giderek zorlaşıyor.

Birikim yapmak, beklenmedik bir hastalıkta ya da ailevi bir ihtiyaçta kullanılacak güvenceyi oluşturmak, geleceğe hazırlanmak demektir. Birikim imkânı ortadan kalktığında insan yalnızca parasını değil, geleceği üzerindeki kontrolünü de kaybetmeye başlar.

Elbette her hekimin gelir ve gider tablosu aynı değil. Eşi de hekim olan aileler, iki gelirin birleşmesi sayesinde bazı giderleri daha rahat karşılayabiliyor. Fakat bu durum, tek hekim geliriyle geçinen ailelerin yükünü görünmez kılamaz. Üstelik iki hekimli bir ailede de iki ayrı mesleğin emeği, iki ayrı yoğun çalışma düzeni ve çoğu zaman çocukların bakımına ilişkin ortak bir mücadele vardır.

Bir hekimin insanca yaşayabilmesi, eşinin de hekim olmasına bağlı olmamalıdır.

Bizim itirazımız daha fazla tüketmek için değil; emeğimizle kazandığımız gelirle insanca yaşayabilmek içindir.

Bir hekimin emeğinin değeri yalnızca ay sonunda hesabına yatan parayla ölçülmez. O gelirle ailesine nasıl bir hayat sunabildiğiyle, geleceği için ne kadar güvence oluşturabildiğiyle, mesleğini ne kadar bağımsız icra edebildiğiyle ölçülür.

Bugün hekimlerin sorunu yalnızca enflasyon değildir. Sorun, gelir artışının hayatın gerçek maliyetlerini karşılamaması ve emeğin satın alma gücünün giderek aşınmasıdır.

Bir hekim daha fazla çalıştığı hâlde daha az birikim yapıyorsa, daha fazla sorumluluk taşıdığı hâlde daha az dinlenebiliyorsa, daha çok insanın sağlığını koruduğu hâlde kendi ihtiyaçlarını erteliyorsa burada ciddi bir ücret ve çalışma hayatı sorunu vardır.

Biz hekimler lüks istemiyoruz.

Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını ve ailemizin geleceğini istiyoruz.

TEK SENDİKA OLARAK TALEPLERİMİZ NETTİR

1. Temel ücret, emeğin gerçek karşılığını vermelidir. Hekimin ücreti öngörülebilir, güvenceli ve emekliliğe yansıyan bir yapıda düzenlenmelidir. Gelir, performans belirsizliğine ve değişken teşviklere bağımlı bırakılmamalıdır.
2. Temel ek ödeme, maaşın ayrılmaz parçası olmalıdır. Hekimin temel geliri yaptığı işlem sayısına, günlük hasta yoğunluğuna veya kurumun değişken ödeme koşullarına göre sürekli belirsizleşmemelidir.
3. Ücretler enflasyona karşı korunmalıdır. Hekim maaşları yalnızca kâğıt üzerindeki artışlarla değil; gıda, konut, eğitim, çocuk bakımı, ulaşım ve diğer zorunlu giderlerdeki gerçek değişim dikkate alınarak düzenlenmelidir.
4. İzin, dinlenme ve aile hayatı gelir kaybı nedeni olmamalıdır. Otuz günlük yıllık izin süresince teşvik ödemesi, adil ve önceden belirlenmiş bir hesaplama yöntemiyle korunmalı; izin kullanan hekim fiilen cezalandırılmamalıdır. İzin hakkı, gelir kaybı korkusuyla kullanılamaz hâle getirilmemelidir.
5. Mesleki gelişim kamusal güvenceye alınmalıdır. Kongre, kurs ve bilimsel toplantılara katılım için şeffaf, adil ve yeterli destek mekanizmaları kurulmalıdır. Hekim, bilimsel gelişimini sürdürebilmek için ticari desteğe mecbur kalmamalıdır.
6. Hekimlerin sosyal yaşamı ve aile sorumlulukları gözetilmelidir. Çocuk bakımı, nöbet düzeni, dinlenme hakkı ve tükenmişlikle mücadele, çalışma hayatı politikalarının asli unsurları olmalıdır.
7. Hekimin ekonomik bağımsızlığı ve mesleki onuru korunmalıdır. Hekim, geçimini sağlayabilmek için aşırı çalışmaya veya mesleki kararlarını etkileyebilecek ekonomik bağımlılıklara itilmemelidir.

Biz TEK SENDİKA olarak hekimliğin yalnızca bir meslek değil, ağır sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimi olduğunun farkındayız. Bu nedenle ücret politikalarının da bu sorumluluğa uygun biçimde yeniden düzenlenmesini istiyoruz.

Çünkü hekimlik, insan hayatını koruma sorumluluğudur. Bu sorumluluğu taşıyan kişinin kendi hayatını sürekli ertelemesi kabul edilemez.

Bir hekimin çocuğu, babasının ya da annesinin yıllarca çalışmasına rağmen geleceğini kaygıyla planlamamalı. Bir hekim, diş tedavisini yaptırırken birikimini tüketmekten korkmamalı. Bir hekim, bilimsel toplantıya katılmak için bir şirketin desteğine mecbur hissetmemeli. Bir hekim, emekli olduğunda yıllarca verdiği emeğin karşılığını alamama endişesi taşımamalı.

Biz ayrıcalık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını istiyoruz.

Biz lüks istemiyoruz. İnsanca yaşam istiyoruz.

Biz yalnızca bugünü kurtaran bir ücret değil, yarını güvence altına alan bir gelir istiyoruz.

Çünkü bir ülkenin hekimleri yalnızca hastalarını iyileştirerek yaşamalı; kendi hayatlarını iyileştirebilmek için de mücadele etmek zorunda bırakılmamalıdır.

TEK SENDİKA olarak söylüyoruz: Hekimin emeği ucuzlatılamaz, mesleki onuru ekonomik kaygılara mahkûm edilemez. Hekimin hakkı, insanca yaşamaktır.